Eκτός Κειμένου (videos)
Οι Ομιλίες μου κατά κανόνα γίνονται εκτός κειμένου για λόγους αρχής αλλά και αμεσώτερης επικοινωνίας με το εκάστοτε ακροατήριο. Εξαίρεση οι Απαγγελίες Ποιημάτων, όπου δεν τολμώ πάντοτε να εμπιστευτώ την ακρίβεια την μνήμης μου. Αρκετά από αυτά τα βίντεο ήδη τα παρουσιάζω μέσα στα σχετικά άρθρα, εδώ όμως έιναι όλα συγκεντρωμένα κατά αντίστροφη χρονολογική σειρά με πρώτο το πιο πρόσφατο.
Απαγγελία/ανάγνωση Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ του Προβελέγγιου.
Ο οικοδεσπότης Αλκ. Ν. Λεμπέσης άνοιξε την βραδιά με μια σύντομη εισαγωγή όπου επέλεξε να αναγνώσει το ποίημα του Αριστομένη Προβελέγγιου Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ (1909) δίνοντας το ποιητικό και γεωγραφικό στίγμα της βραδιάς.
Δεν πρόκειται για ένα ακόμη ποίημα της "σειράς" από τα γνωστά σχολικά ποιήματα με τα οποία ο Προβελέγγιος γνωρίστηκε με το πανελλήνιο. Το απήγγειλε ο ποιητής στον δημόσιο εορτασμό των 30χρονων του περιοδικού ΔΙΑΠΛΑΣΙΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΩΝ. Γράφει το επετειακό τεύχος:
"Κατόπιν παρουσιάσθη ό κ. ’Αριστομένης Προβελέγγιος, ό έμπνευσμένος, ό βαθύς συγχρόνως καί γλυκύτατος ποιητής, μέ τήν ώραίαν μορφήν καί τήν προφητικήν απαγγελίαν. Μόλις εΐχεν έπιστρέψη από τήν ιδιαιτέραν του πατρίδα καί δέν έλαβε καιρόν νά έτοιμάση κάτι σχετικόν διά τήν προεσπερίδα. Άπήγγειλεν απλώς έν τών τελευταίων
του ανεκδότων ποιημάτων, τήν θαυμασίαν έκείνην «Φωνήν τών Κυμάτων», ή όποία κατέκλησε τό άκροατήριον ώς μουσική. Πρός επίμετρον, ή τελευταία στροφή, ή φωνή τού εβδόμου Κύματος, έτυχε νά όμιλή διά παιδία . . ."
Ούτέ είναι τυχαίο πως το ποίημα αυτό επιλέγουν μέσα από αναρίθμητες συνεργασίες και οι συντάκτες της ΕΣΤΙΑΣ πολλές δεκαετίες αργότερα. το 1934, για να τιμήσουν τον γηραιό ποιητή στο αναμνηστικό Λεύκωμα της 40ετίας την εφημερίδας ΕΣΤΙΑΣ.
Αλλά και από φιλολογικής πλευράς, εντυπωσιάζει ο ελεύθερος από μέτρο αλλά πάντοτε ρυθμικός στίχος του Προβελέγγιου ήδη από το 1909. Και επιβεβαιώνει τον Τέλλο Άγρα όταν το 1934 θεωρεί τον Προβελέγγιο "πρωτεργάτη της ελεύθερης στιχοποιΐας στην ελληνική ποίηση" σαν αποτέλεσμα της ελευθερίας που οι αέναοι θαλασσινοί κυματισμοί εισέφεραν στην ποίησή του. Ο χωρισμός των στίχων σε ενότητες ξενίζει εκ πρώτης όψεως αλλά ίσως αποτυπώνει, εν είδει "έμμετρου ημερολογίου", τις διαφορετικές φάσεις και εκφάνσεις των συμβολικά ΕΠΤΑ κυμάτων που σε διαφορετικές χρονικές στιγμές επισκέπτονται και συνομιλούν με τον ποιητή.
Ας παρατηρήσουμε, τέλος, και την απρόσμενη συνάφεια κάποιων στίχων με αυτούς της ποίησης του μεταγενέστερου Ανδρέα Εμπειρίκου πολλές δεκαετίες αργότερα:
"... οὐράνιες ἔρωτος ἐκστάσεις, / λαχτάρες πρὸς τὰ εἴδωλα εὐδαιμονίας πάσης" λέγει ο Προβελέγγιος κι εμείς, με την πρωθύστερη γνώση, μπορούμε εύκολα να νομίσουμε πως αναγνωρίζουμε τον κελαρυστό ρυθμό του υπερρεαλιστή ποιητή Εμπειρίκου.
Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ
Α'
Ἐγὦμαι τοῦ βοριᾶ παιδί, τῆς τρικυμίας κόρη.
Τὰ φύκια ἔχω λουλούδια μου
κοράλλια ἔχω στολίδια μου.
Βασίλειό μου, τ’ ἀθεμέλιωτα ὄρη
τῶν Ὠκεανῶν.
Ἐπάνω στ’ ἀγερόπλαστά μου τ’ ἄτια
πετῶ κατὰ τὰ μανισμένα πλάτια
καὶ τραγουδῶ μέσ’ στὴ βοὴ καὶ στὸν καπνόν.
Κι’ ὁ ναύτης στὸ τραγοῦδί μου χλωμιάζει,
γιατί σὰν μοιρολόγι μοιάζει.
Β'
Εἶμαι ἡ Νεράϊδα ἡ ἄπιστη καὶ πλάνα.
Μὲ τὰ τραγούδια μου τὰ σιγανὰ
καὶ μὲ τὰ μάτια μου τὰ γαλανὰ
μαγεύω τὸ ναυτόπουλο καὶ λησμονεῖ τὴ μάννα,
τὴ μάννα του τὴν πικραμένη•
κι’ ἀφίνει τὴν ἀγάπη του γιὰ μένα,
γιὰ μένανε τὴ νύφη του τὴν ἀφρογεννημένη,
καὶ πιὰ δὲν ἐπιστρέφει ἀπὸ τὰ ξένα.
Γ'
Ὁ μέγας εἶμαι καὶ βαθὺς ἀνασασμὸς
τοῦ ἀπεράντου Ὠκεανοῦ
καὶ σὰν ἀτέλειωτος μουρμουρισμὸς
ξεπνέω στὰ πόδια τοῦ κρημνοῦ.
Δ'
Εἶμαι ἀρχαιότερο κι’ ἀπὸ τὴ σφαῖρα.
Ἔτρεχα στὰ προαιώνια σκότη
καὶ τῆς δημιουργίας τὴν ἡμέρα
ἐγὼ τὴν ἐχαιρέτισα τὴν πρώτη.
Κι’ ἡ ὥρα ἐκείν’ ἡ μυστικὴ γιὰ πάντα θενὰ μένῃ
στὸ μέτωπό μου τ’ ἄφθαρτο ζωγραφισμένη.
Ε'
Ὅταν παλεύω μὲ τὸν ἄγριο τὸ βοριὰ
καὶ τρέμει στὴ μανία μου κάθε στεριὰ
κι’ ἡ θάλασσα βρυχᾶται καὶ φρυάττει,
τὸ πνεῦμα μεγαλύνεται, ἀναπλάττει
ἐλευθερίας ὑπερτάτης τὴν εἰκόνα.
Γιατί ’μαι ἐλεύθερο μέσ’ στὸν αἰῶνα.
Κ’ ἔρχεται μέρα,
ποῦ μέσα μου θενὰ χωνέψῃ ἡ σφαῖρα
καὶ θεν’ ἁπλώνεται πέρα καὶ πέρα,
ἐλεύθερη καὶ δίχως ἀκρογιάλι,
μιὰ θάλασσα μεγάλη.
ΣΤ'
Μὲ τοὺς ζεφύρους τῆς γαλήνης
παίζω καὶ λάμπω
στὸν ἀσημένιο κάμπο.
Μὲ τὶς ἀκτῖνες τῆς σελήνης
κλώθω, ξεκλώθω
μέσα στὸ δίκτυ μου τὸ μαγικὸ
κάθε παλμὸ καὶ πόθο,
κάθε ὄνειρό σας μυστικό,
οὐράνιες ἔρωτος ἐκστάσεις,
λαχτάρες πρὸς τὰ εἴδωλα εὐδαιμονίας πάσης.
Τὴν αἰωνία νοσταλγία,
τοῦ Ἀπείρου τὴ μαγεία.
Ζ’
Εἶμαι τὸ κῦμα τὸ ἱερὸ κι’ ἀπὸ τὸ περιγιάλι
τῆς Ἱστορίας ἔρχομαι. Καὶ μουρμουρίζω ἀγάλι
στὴ δοξασμένην ἀμμουδιά,
ποῦ παίζουνε τοῦ Αἰγαίου τὰ παιδιά.
Στὴν ἀγκαλιά μου τὰ χορεύω,
μὲ τοὺς ἀφρούς μου τὰ χαϊδεύω.
Τὰ σώματα μεστώνω
μὲ τ’ ἁρμυρά μου τὰ ραντίσματα,
καὶ τὶς καρδιὲς ἀντρειώνω
μέσ’ στῆς ὀργῆς μου τ’ ἄγρια τὰ κυλίσματα,
μέσ’ στὸν τεράστιο γιὰ τὴν ζωὴν ἀγῶνα.
Ἐγὦμαι τῶν κυμάτων ἡ κορῶνα !
Φθάνω περήφανο ἀπὸ πέλαγα ἱερά,
ἀπὸ τὴν Τένεδο καὶ τὰ Ψαρά.
Ἐγὦμαι ἠχὼ μεγάλης Ἱστορίας.
Ὁ φλοῖσβός μου, ψαλμὸς ἐλευθερίας.
Αὐτά μοῦ λὲν τὰ κύματα κι’ ὅταν βογγοῦν κι’ ἀφρίζουν
διωγμέν’ ἀπ’ τὴ νοτιά,
κι’ ὅταν στοὺς βράχους σέρνονται καὶ κρυφομουρμουρίζουν
μιὰν ἥσυχη νυκτιά.Show More
Απαγγελία/ανάγνωση Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ του Προβελέγγιου.
Την Τετάρτη 5Αυγ2026, στην παραθαλάσσια βεράντα της βίλλας ΣΒΙΓΓΟΣ ...
Συνάντηση διευθυντών δημοτ. σχολείων Κηφισιάς (Μουσείο Δροσίνη, 24Απρ2026)
Παρέμβαση του Αλκ. Λεμπέση στην συνάντηση γνωριμίας των διευθυντών των ...
Συζήτηση περί Κανάρη με τον π. Σταμάτιο (Σκλήρη)
"Πώς θα ζωγράφιζα τον Κανάρη": εκμυστηρεύσεις εκ βαθέων του πατρός ...
Για την ζωγραφική και το φως. Μια φιλοσοφική/θεολογική συζήτηση με τον π. Σταμάτιο (Σκλήρη).
Συζητώντας εκ βαθέων με τον π. Σταμάτιο (Σκλήρη) και τον Πολύβιο ...
Ένας Σιφνιός, Μόνος εναντίον Όλων (Κλεάνθης Τριανταφύλλου - Ραμπαγάς)
Πανηγυρική ομιλία-παρουσίαση του ιστοριοδίφη Αλκ. Λεμπέση στο Σπίτι ...
Αλκ. Λεμπεσης με Ν. Νικολινάκο σε εκδήλωση για τον Γ. Δροσίνη
Παρουσίαση της δωρεάς του Νίκου Νικολινάκου προς το Μουσειο Δροσίνη ...
Απαγγελία ποιήματος Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ από τον Αλκ. Λεμπέση
Στο ετήσιο μνημόσυνο του ποιητή Γ. Δροσίνη στο Κοιμητήριο Κηφισσιάς ...
Ο Μυστηριοδίφης στη Λέσχη της ΕΣΕ (25 Οκτ 2025)
"Μια Ρομαντική Προσπάθεια" ήταν η ιδέα του προέδρου της Ένωσης ...
Εκμυστηρεύσεις ενός Μυστηριοδίφη (με τον Άλκη Λεμπέση)
Μια πολύ προσωπική συνέντευξη, ουσιαστικά ένας μονόλογος εκτός ...
Ραμπαγάς: Ο Άσωτος Υιός της Σίφνου-Μόνος εναντίον όλων (Μήλος 19Σεπ2025)
Η προφορική εισήγηση του μυστηριοδίφη Αλκιβ. Ν. Λεμπέση στην ΙΕ' ...
Αλκ. Λεμπέσης και Κ. Ισχόμαχος (Λουτρό Καρδίτσας 11Μαΐ2025)
Μια αποσπασματική συρραφή από διάφορες αναφορές τρίτων, "ευλογία στα ...
Ενας Λησμονημένος Πυρπολητής (Αριστομένης Προβελέγγιος)
Ομιλία στην τιμητική εκδήλωση μνήμης "ΣΙΦΝΟΣ-ΨΑΡΑ" που διοργάνωσαν οι ...
1
of 2
