Search
Generic filters
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in excerpt
Filter by Custom Post Type
post
page
Downloads

  1. Home
  2. /
  3. Προβελέγγιος

Ένα «χαμένο» ανέκδοτο ποίημα του Προβελέγγιου.

Πρώτη δημοσίευση στις 08 Απριλιου 2026 στο ηλεκτρ. περιοδικό literature
Αναδημοσιεύτηκε την ίδια ημέρα (και σε PDF) στην ηλεκτρ. εφημερίδα kaipoutheos

Τῆς Ρώμης κόρη ἁμαρτωλή, στὴ φρενιασμένη ἀντάρα
τοῦ ὄχλου τοῦ ἀντίχριστου, ἰδοὺ σὲ βλέπω ἐμπρός μου
πονετική, μὲ τὴ ματιὰ γεμάτη θεία τρομάρα,
νὰ δέεσαι γιὰ τὸ λυτρωτὴ τὸν ἄχραντο τοῦ κόσμου.

Συμπληρώνονται σήμερα 90 χρόνια από την αποφράδα 8η Απριλίου, Μεγ. Τετάρτη του 1936, όταν ο αναντίρρητα εθνικός ποιητής Αριστομένης Προβελέγγιος ξεκίνησε για το μεγάλο ταξίδι. Την επομένη δεν θα “άκουγε” τα προγραμματισμένα 12 Ευαγγέλια της Μεγ. Πέμπτης, αλλά εξόδιους και επικήδειους λόγους.

Περισσότερα

Μια δοκιμαστική άσκηση αυτογνωσίας

Απόδοση μιας προσωπικής συνέντευξης (μονόλογος εκτός κειμένου) στα γενέθλια της Λέσχης Τέχνης και Πολιτισμού της ΕΣΕ

Τ’ είν’ η ζωή μας τάχα
ποτήρι με φαρμάκι και φωτιά
και μια γλυκειά σταλαματιά
μέσ’ στο φαρμάκι του μονάχα.

(ΦΑΙΔΡΑ Αριστ. Προβελέγγιου).

Πώς άραγε θα μπορούσε να σταθεί ένας μονόλογος για τον εαυτό μου, χωρίς να θεωρηθεί περιαυτολογία ή να εκτροχιασθεί σε καυχησιολογία; Ο μόνος λογικός δρόμος μοιάζει να είναι μια εξομολόγηση εκ των ένδον, εν είδει δημόσιας εκμυστήρευσης.

Περισσότερα

Ένα ποίημα του Προβελέγγιου για τον Προβελέγγιο;

Το θέμα αυτό παρουσιάστηκε δημόσια την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2024 στο “Σπίτι της Σίφνου” στην Αθήνα (οδ. Ιθάκης 24), ως μέρος επετειακής εκδήλωσης που διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Σιφνίων και την Αδελφότητα Ψαριανών για τα 200 χρόνια από το ολοκαύτωμα των ηρωικών Ψαρών. Η σχετική ομώνυμη ομιλία, με την παρουσία του Σεβ. Μητροπολίτη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών Μάρκου, είναι ανηρτημένη στο YouTube. Το πρώτο μέρος του μελετήματος που πραγματεύεται τα περί “Πυρπολητών” δεν παρουσιάστηκε στην ομιλία λόγω περιωρισμένου χρόνου. Περισσότερες λεπτομέρειες, φωτο-ρεπορτάζ και βίντεο της εκδήλωσης στο τέλος της σελίδας αυτής .

Ἄχ, ἔλα, ἔλα Δόξα, πού στά πελάγη τρέχεις
μ’ ἕνα πυρσό στά χέρια!
Σύ, πού γιά θρόνον ἔχεις
πυρπολουμένων στόλων ὁλόφλογα μαδέρια
!

Είχα πια ολοκληρώσει την εργασία μου με θέμα «Εξόριστος στην Σίφνο, Αναμνήσεις του Γάλλου φιλέλληνα J.P.P. Jourdain την εποχή της Εθνεγερσίας» (δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του Δ’ Κυκλαδολογικού Συνεδρίου, Τήνος 2021, Ετ. Κυκλ. Μελετών, τόμος Α’, σ. 239-260), όταν έπεσα πάνω σε ορισμένα νέα στοιχεία.

Περισσότερα

Το θρησκευτικό αίσθημα στην ποίησή του

Δημοσιεύτηκε στις 15 Αυγούστου 2024 στο ηλεκτρ. περιοδικό literature

Μια προσφορά του φιλόξενου literature στους ευαίσθητους αναγνώστες του 15Αύγουστου: προδημοσίευση ενός ολόκληρου κεφαλαίου από το υπό έκδοση «Ενας Διάσημος Άγνωστος, Αριστομένης Προβελέγγιος» (του Αλκιβ. Ν. Λεμπέση).  

Ἡ πίστις ! θεία δύναμις, ποῦ ἐλευθερώνει
τὸ πνεῦμ’ ἀπὸ τὸν δαίμονα τῶν δισταγμῶν
καὶ γαληνεύει καὶ ἡμερώνει
τοῦ στήθους τὸν συνταραγμόν.

Πολλοί είναι αυτοί που προσπάθησαν να διερμηνεύσουν την θρησκευτικότητα στο ποιητικό και θεατρικό έργο του Αριστομένη Προβελέγγιου. Μια θρησκευτικότητα, που διαπνέει ολόκληρο το έργο του και η οποία είναι εμφανής σχεδόν σε κάθε ποίημά του, ακόμη και σε αυτά που φαινομενικά δεν δικαιολογούν μια τέτοια θεώρηση -τουλάχιστον από άποψη θεματική.

Περισσότερα

Ο χριστιανός Προβελέγγιος

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο Ιουλ-Αυγ 2024 της τοπικής εφημερίδας ΣΙΦΝΑΪΚΑ ΝΕΑ

Πολλοί είναι αυτοί που προσπάθησαν να διερμηνεύσουν την θρησκευτικότητα στο ποιητικό και θεατρικό έργο του Αριστομένη Προβελέγγιου. Μια θρησκευτικότητα, που αναδύεται σχεδόν σε κάθε ποίημά του μέσα από μια αναφορά, έναν στίχο ή μιαν έννοια. Και, μάλιστα, αυτή δεν είναι απλά προϊόν ηλικιακής ωριμότητας ή ενός παρεξηγημένου καλογηρικού αναχωρητισμού. Ούτε ακόμη και μια προσωρινή ποιητική περίοδος στην εργογραφία του ποιητή. Ο Προβελέγγιος σε όλη του την ποιητική ζωή δεν παύει να αναρωτιέται για τα «μεγάλα» ανθρώπινα υπαρξιακά ερωτήματα.

Περισσότερα

Ο Γενικός Αρχηγός της Θεσσ. Επαναστάσης του 1878

Απόδοση της (εκτός κειμένου) ομιλίας του Αλκιβ. Ν. Λεμπέση στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Λοχαγό Κων/νο Ισχόμαχο στην Κοινότητα Λουτρού του Δήμου Σοφάδων. Κυριακή 12 Μαΐου 2024. Δείτε την ομιλία (με υποτίτλους για αυτόματη μετάφραση) στο YouTube.

Δημοσιεύτηκε στις 21 Μαΐου 2024 στον ιστότοπο του Δήμου Σοφάδων (sofades.gr)
Διασκευάστηκε με την άδεια του συγγραφέως από τον Κ. Μπαλωμένο για την σελίδα ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ

Δεχθῆτε στὰς ἀγκάλας σας θερμὰ τὴν ἀδελφή σας·
δὲν εἶναι δῶρο, ἀκριβὰ εἶναι ἀγορασμένη,
μὲ αἷμα ποῦ δὲ στέγνωσε ἀκόμη στὴν πληγή σας,
μὲ αἷμα, ποῦ θ’ ἀγόραζε ὅλη τὴν οἰκουμένη·

Τί δουλειά έχει ένας Σιφνιός στη Θεσσαλία, στην Καρδίτσα; Αυτό σίγουρα αναρωτιέστε. Το ίδιο, σας διαβεβαιώ, αναρωτιούνται και στη Σίφνο. Είμαι εδώ για να μιλήσω για έναν από τους ήρωες, που μόλις ακούσαμε. Αυτόν τον “μυστηρ-ήρωα”, όπως τον ονόμασα, τον Μυστηρήρωα Κων/νο Ισχόμαχο.

Περισσότερα

Παιδικαί αναμνήσεις

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο Μαρ-Απρ2024 της τοπικής εφημερίδας ΣΙΦΝΑΪΚΑ ΝΕΑ

Ο τίτλος και ο υπότιτλος δεν διεκδικούν βραβείο πρωτοτυπίας. Το αντίθετο. Εκτός από χιλιοειπωμένοι, προέρχονται από μια σχετικά δυσεύρετη έκδοση της Παγκυκλαδικής εφημερίδας ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, έναν αιώνα πριν, φύλλο της Πρωτομαγιάς του 1926. Στην διευθύνουσα επιτροπή αυτού του δεκαπενθήμερου «Οργάνου των Απανταχού Κυκλαδιτών» συμμετείχαν αρκετοί Σιφνιοί, αν μπορώ να τους αναγνωρίσω από τα επώνυμά τους: Αθ. Β. Διαλησμάς, Φωτ. Ι. Δεκαβάλλας, Νικ. Γ. Παππάς και Κωνστ. Ψαραύτης.

Περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα

Η Ελλάδα κατέχει τα πρωτεία στην λογοκλοπή και τον μη-σεβασμό στα πνευματικά δικαιώματα που απορρέουν από την εργασία και τον κόπο κάποιου άλλου. Ο συγγραφέας της ιστοσελίδας πιστεύει στην ανοικτή προσβαση και την ελεύθερη διακίνηση της γνώσης. Καταβάλει δε κάθε προσπάθεια στο να αποδίδει τα εύσημα για το περιεχόμενο ιδιοκτησίας τρίτων που χρησιμοποιεί. Αντίστοιχα περιμένει τον ανάλογο σεβασμό όχι μόνο των προσωπικών δεδομένων, αλλά και των πρωτότυπων πληροφοριών που παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα αυτή, προϊόντα δικής του έμπνευσης και πρωτογενούς ιστοριοδιφικής έρευνας. Τονίζεται πως η ιστοσελίδα έχει περιεχόμενο 100% ανθρώπινης νόησης και ΔΕΝ φιλοξενεί σε καμμία περίπτωση αποτελέσματα (μηχανικής) τεχνητής νοημοσύνης ΑΙ.

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μόνον εφ όσον γίνεται επώνυμη μνεία της πηγής και σχετική λεπτομερής παραπομπή. ΠΡΟΣΟΧΗ: Η σελίδα χρησιμοποιεί διαδικτυακές υπηρεσίες επί πληρωμή καθώς και ειδικό ΑΙ λογισμικό και αλγόριθμους αναζήτησης για την μη εξουσιοδοτημένη αναπαραγωγή της πληροφορίας.  Επιπλέον, θα ασκήσει κάθε πρόσφορο νομικό μέτρο για να το επιβάλει.

This work is licensed under CC BY-NC-ND 4.0

Εάν συμφωνείτε και αποδέχεσθε τα ανωτέρω, είστε ευπρόσδεκτοι  να συνεχίσετε την ανάγνωση. Στην αντίθετη περίπτωση, μπορείτε να περιηγηθείτε σε άλλες σελίδες του διαδικτύου με διαφορετική νοοτροπία.